جلسه دوم                               به نام خدا                                          16/7/91

 

جنگ يك عنصر پايدار جامعه بشري است.در پيشگيري از وقوع جنگ،صلح مطلق سرابي بيش نيست.افلاطون و ارسطو حقانيت جنگ را به رسميت شناختند.

ارسطو←غايت صلح در جنگ است.

مهمترين جنگهاي صده بيستم

1.       جنگ جهاني اول1293  4سال طول كشيد

2.       جنگ جهاني دوم  شش سال طول كشيد

3.       جنگ كره 1339

4.       جنگ ويتنام 11سال

5.       جنگ اول عراق و اسرائيل 6 روز

6.       جنگ دوم عراق و اسرائيل 20روز 1352

7.       جنگ عراق عليه ايران         

 

نگاه مكتب غرب به جنگ چيست؟ در مكتب اوليه مسيحيت براي حل مشكل شمشير كشيدن را  نوعي عذاب الهي مي دانستند و بعد از ظهور امپراتوري رم نظريه اي داده مي شود كه مغايرت دارد با احكام مسيح. نفوذ كليسا در دربار شاه مانع پيشرفت است و برخي از اخلاقيات را عامل شكست در جنگ مي دانند.

در مكتب موسي←يهوديت اوليه براي انسان يك ارزش خاصي در نظر داشتند.يهود فعلي قلع و قمع را نوعي دستاورد مي دانند.

 

تعريف جنگ: نزاعي بين گروه هاي سازمان يافته و بين دولت ها و حكومت ميدانند.

تعريف جامع جنگ: برخورد خشونت آميز نيروهاي مسلح دو يا چند كشور بر عليه كشور ديگر به منظور تحميل اراده و يا جلوگيري از تحمل اراده كه معمولا بعد از به بنبست رسيدن اقدامات ديپلماسي تحقق پيدا مي كند.

 

نكاتي از تعريف جامع جنگ:

·         شكل جنگ به تعريف←نيروهاي مسلح

·         دو حكومت يا دولت

·         جنگ به منظور تحميل اراده يا پيشگيري از تحميل اراده

·         معمولا به بن بست رسيدن اقدامات سياسي(ديپلماسي)  

قرارداد سال 1975 الجزاير: خط آبي بين ايران و عراق (خط تالوگ)كه صدام به اين نتيجه رسيد كه اين قرارداد عليه عراق است و ايران كه ضعيف است و ايران را تحت فشار قرار دهد و سلطه پيدا كند . صدام زمانيكه شرائط را مناسب و به نفع خودش ديد اقدامات ديپلماسي انجام نداد.

 

از نگاه مكتب اسلام:برخلاف مكاتب ديگر هر نوع نزاع و درگيري را نهي ميكند.

ماركسيست←جنگ ها به لحاظ طبقات كارگيري و سرمايه داري به طور مستمر وجود دارد.

 

استراتژي دفاع 

اقسام جهاد :

1.       جهاد ايتدايي { با اذن ائمه و پيامبر صورت مي گيرد}

2.       جهاد دفاعي { نه تنها اگر ائمه نبوده باشد حتي مراجع تقليد هم نبوده باشد بر همه مسلمانان واجب است دفاع كنند} 

در فقه اسلامي جهاد ابتدايي و جهاد دفاعي تقسيم مي شود

1.       جهاد ابتدايي←با هدف آزاد سازي مردم تحت ستم قرار مي گيرد.فقهاي شيعه حضور پيامبر يا امام معصوم را در اينگونه جهاد لازم ميدانند.

2. جهاد دفاعي←هنگامي مطرح مي شود كه كشور اسلامي مورد حمله و تجاوز دشمنان قرار گيرد در اينجاست كه دفاع بر همه مسلمانان  واجب مي شود و اين دفاع همه جانبه مسلمانانجلوي حركت دشمن و دست اندازي به استقلال ،آزادي ،نواميس و داراييهاي مردم را مي گيرد. در جهاد دفاعي وجود پيامبر يا ائمه يا نائب خاص امام شرط نيست.

 

در خصوص تحميل بودن جنگ:

 با عنايت به آنچه كه بيان شد جنگي كه رژيم ديكتاتوري صدام به نمايندگي از استكبار جهاني عليه انقلاب اسلامي به منظور نابودي انقلاب و سرنگوني نظام مقدس جمهوري اسلامي و تجزيه و دست اندازي به مافع حياطي و نابودي استقلال كشور شروع  از موارد مشخص تجاوز به مملكت اسلامي بر مسلمانان محسوب مي شود. دفاع جانانه ملت بزرگ و شريف ايران در برابر متجاوزان از مصاديق بارز جهاد دفاعي محسوب مي شود و جهاد في سبيل الله بود. و به همين روي از تجاوز عراق به ايران به عنوان جنگ تحميلي و از دفاع ملت به عنوان دفاع مقدس نام برده مي شود.

جلسه سوم                          به نام خدا                               12/7/91

علل و عوامل وقوع جنگ:

1.                   ريشه هاي وقوع جنگ 

ü                  ريشه هاي جغرافيايي يا ژئوپليتيكي

ü                  ريشه هاي اقتصادي

ü                  ريشه هاي سياسي يا فرهنگي

ü                  ريشه هاي تاريخي   

2.                   زمينه هاي وقوع جنگ    

 

ريشه هاي تاريخي

أ‌.                     عهدنامه بين دولت ايران و عثماني آماسيه 1555    {  برخي از شهرهاي ايران به دولت عثماني داده شده و برخي هم به ايران داده شد.{

ب‌.                 عهدنامه زهاب بين دولت عثماني و صفويه1639  { برخي از شهرهايي كه تصاحب كردند دوباره به دولت عثماني بر ميگردد.{

ت‌.                 عهدنامه كردان 1746{ مرزبانان نسبت به همديگر درگيري صورت نگيرد.{

ث‌.                 قرارداد ارزروم اول

ج‌.                   قرارداد ارزروم دوم

ح‌.                   پروتكل 1911 { اروند رود متعلق باشد به هر دو دولت ايران و عراق{

خ‌.                   پروتكل  1913 { عراق نپذيرفت    {

 

اصول كلي قرارداد 1975 (قرارداد الجزاير) :

ü                  طرفين مرزهاي زميني خود را بر اساس پروتكل 1913 استانبول تعيين نمايند.

ü                  دو كشور مرزهاي آبي خود را بر اساس خط تالوگ تعيين نمايند.

ü                  طرفين متعهد مي شوند كه در مرزهاي خود كنترل دقيق به منظور قطع هر گونه رخنه و نفوذ كه جنبه خرابكارانه داشته باشد اعمال كنند.

ü                  مقررات فوق عوامل تجزيه ناپذير براي يك راه حل كلي بوده است.

 

علل عدم ثبات قراردادهاي منعقد شده بين ايران و عثماني و همچنين بين ايران و عراق چيست ؟

1)                  در هر قراردادي كه بين طرفين امضاء مي شد حضور قدرت هاي استكباري نظير روس و انگليس و دخالت مستقيم آنها در تنظيم متن قراردادها دليل ضعف تعهدات و عدم دوام آنها بود.

2)                  پس از انعقاد قراردادها به محض روي كار آمدن دولت استبدادي همه مناسبات و ظرايط سياسي به هم مي خورد؛زيرا حكومت هاي استبدادي حقوق سايز ملل را ناديده مي گرفتند.

3)                  كليه قراردادهايي كه بين ايران و عراق منعقد شد با به هم خوردن موازنه قوا به نفع هر كدام ملغي مي شد.

4)                  با وجود اينكه عهدنامه ها و پروتكل هاي منظم به آن همه راه حل هاي اختلافات را پيش بيني مي كرد ولي به دليل نداشتن ضمانت اجرايي با شكست مواجه مي شد.

براي دست يافتن به حق و حقوق تضييع شده كه حاكميت گذشته نتوانست كسب كند صدام آغاز كننده جنگ شد.

 

جلسه چهارم                           به نام خدا                                30/7/91

زمينه هاي وقوع جنگ چه ويژگي هايي دارند؟

1.       ناپايدارند.

2.       تغيير پذيرند.

3.       در شرايط زمان به وجود مي آيند.

زمينه هاي وقوع جنگ :

1.        زمينه هاي محيطي فرا منطقه اي

2.       زمينه هاي محيطي منطقه اي

3.      زمينه هاي محيطي داخلي ايران

4.       زمينه هاي محيطي داخلي عراق

 

زمينه هاي محيطي فرامنطقه اي

1.       به خطر افتادن منافع بين المللي آمريكا

2.       از دست دادن يكي از دست نشانده هاي خود.(شاه ايران)

3.       تسخير لانه جاسوسي آمريكا در ايران(انقلاب دوم به تعبير حضرت امام ره )

4.       عمليات نظامي آمريكا در جزيات طبس   (به تعبير حضرت امام:شنهاي طبس مامور الهيي در جهت خنثي كردن توطئه بزرگ بودند.)

5.       كشف كودتاي نوژه كه در همدان اتفاق افتاد.

6.       حمله شوروي به افغانستان كه باعث نزديك شدن به خليج فارس شد

 

زمينه هاي محيطي منطقه اي

1.       نگراني سران حكومت ها خصوصا اسرائيل از پيروزي انقلاب و صدور آن

2.       توفيق در اخذ همراهي همه دولت ها در حمايت از صدام

3.       حصول اطمينان از افكار عمومي

4.       تهيه تدابير امنيتي مشترك براي رويارويي با عوامل احتمالي انقلاب اسلامي ايران

 

سوال ويژه امتحاني ←   تجاوز به خاك ايران از سوي عراق چه منفعتي براي امريكا داشت؟

1.       فشار هاي سياسي و اقتصادي ناشي از جنگ روند انقلاب را در مسير دلخواه آمريكا قرار خواهد داد.

2.       پيامد جنگ ايران را متقاعد مي كرد كه براي تاميين نيازمندي هاي نظامي و اقتصادي خود به آمريكا روي آورد.

3.       جنگ ايران را وادار مي كند يا خود را تسليم وضعيت جاري جهان كند يا در پي مقاومت از بين مي رود.

4.       فشار اقتصادي و نظامي منجر به نارضايتي مردم از هيئت حاكمه در ايران مي شود.

5.    ايجاد تفرقه ميام مسلمانان و قراردادن كشورهاي عربي رودروي ايران.  

 

 

فرق بين زمينه ها و ريشه هاي وقوع جنگ؟

 

هر مسلماني يه سطل آب بر اسرائيل بريزد اسرائيل را آب مي برد.

حضرت امام( ره)

 جلسه پنجم                             به نام خدا                                      7/8/91 

 

زمينه هاي محيطي داخلي ايران

الف) شرايط سياسي : يه حالت ثبات خاصي نداشت. احذاب و گروه ها فعاليتهاي خاصي داشتند و هماهنگي وجود نداشت.

 

عوامل فشار عليه خط امام و نيروهاي وفادار به انقلاب و امام در موارد زير خلاصه مي شود:

1)      تهديدات آمريكا به عنوان دشمن اصلي انقلاب و حامي رژيم شاه

2)      تهديد جدي گروه هاي تجزيه طلب وابسته كه در غياب يك دولت مركزي تثبيت شده در جستجوي آرزوهاي تاريخي خود بودند.

3)      بقاياي رژيم شاهنشاهي كه با حفظ اقتدار و حوزه نفوذ خود در برخي از قوميتها در خيال يك كودتاي نظامي بودند.

4)      رژيم بعثي عراق كه به دليل اوضاع نابسامان در ايران براي خودش شانس موفقيت در رسيدن به آرزوهاي تاريخي خود بود.

5)      گروه هاي مسلح و شبه نظامي كه به تدريج به سوي جنگ با نظام اسلامي روي آوردند.

6)      نيروهاي ميانه رو و ملي گراي درون حاكميت كه از شدت گرفتن حركت انقلاب ناراضي اند.

 

ب)شرايط اقتصادي: از اقتدار ثابتي برخوردار نبود.

 

شرايط محيطي در خصوص شرايط اقتصادي قبل از جنگ :

1)      تمام قرارداهاي اقتصادي كه قبل از انقلاب با كشورهاي همجوار داشتيم معلق شد.

2)      كاهش قيمت نفت در بازار جهاني توسط كشورهاي همجوار

3)      تزلزل در قيمت پايه نفت در سازمان اوپك

4)      فقدان الگوي خاص اقتصادي

5)      بلوكه شدن دارايي هاي ايران در بانك هاي آمريكا و تحريم اقتصادي ايران

 

ج)شرايط نظامي:

1)      كليه قراردادهاي نظامي معلق شد.

2)      تصويب شد كه هر كسي متعلق به هر منطقه است محل خدمتش در محل سكونتش است.

3)      كاهش خدمت سربازي

شرايط سياسي عراق: توضيحاتي داده شد.

شرايط اقتصادي عراق:غنيعترين كشور در سرمايه اقتصادي است.از لحاظ ذخيره اقتصادي برابر بود.  از يك ثبات كاملا قوي برخوردار بود.

 

 

 

از لحاظ تطبيقي ←اوضاع نظامي ايران قبل از شروع جنگ :

1.       خروج كارشناسان نظامي و فرار برخي از فرماندهان نظامي از كشور

2.       ماهش نيروهاي ارتش توسط دولت بازرگان

3.       اقدام دولت موقت در لغو قراردادهاي نظامي

4.       كاهش مدت سربازي از 24 ماه به 12 ماه

5.       شعار انحلال ارتش از سوي گروه هاي چپ

6.       كودتاي نوژه و فرار تعدادي از عناصر ارتش

 

سوال امتحاني (3 نمره)←مقايسه تطبيقي وضعيت دو كشور در آستانه جنگ؟

1)      ايران در حال استقرار حاكميت، عراق در حال تحكيم حاكميت

2)      ايران درگير گروه هاي تروريستي داخلي ، عراق سروكب مخالفان

3)      ايران دچار بلاتكليفي در روابط خارجي ، عراق در حال توسعه و تحكيم روابط خارجي

4)      امنيت داخلي ايران با مشكلات جدي در حاليكه عراق با قدرت متمركز و استبدادي در وضعيت مناسب.

 

صداي استخوان هاي شكسته شوروي را ميشنويم.

تعبير حضرت امام (ره)

 

جلسه ششم                                  به نام خدا                              21/8/91

اهداف جنگ تحميلي عراق عليه ايران :

1)      سرنگوني نظام جمهوري اسلامي ايران (اهداف حد اكثري)    ←مشترك

2)      حاكميت مطلق اروند رود(اهداف حد اقلي)

3)      استرداد جزاير سه گانه (تنب بزرگ،تنب كوچك، تنب ابوموسي) امارات   براي اينكه اعلام كند به جهان عرب كه براي جهان عرب مي جنگم.

4)      رهبري جهان عرب  ←مشترك

 

صدام{زماني قرارداد 1975 الجزاير را امظاء زديم و ايران با حمايت آمريكا در اوج بود. اْلآن زماني است كه حقارتي براي ملت عراق به وجود آمد جبران كنيم. و قرارداد 1975 را در انظار عمومي پاره مي كند.}

5)تجزيه خوزستان  

زمينه هاو اقدامات قبل از تهاجم سراسري رژيم بعث عراق:

1.       اخراج ايرانيها و غارت اموال آنان

2.       حمايت از مخالفين ايران

3.       ايجاد مزاحمت براي علماي برجسته عراق ( به عنوان نمونه حضرت آيت الله حكيم)

4.       تاسيس شبكه راديويي به زبان هاي مختلف

5.       چاپ نقشه هاي جعلي  {بيشتر در مدارس ابتدايي عراق خوزستان را يكي از استان هاي عراق نشان ميدادند.{

6.       تخريب چاه ها و لوله هاي نفت ايران

7.       تخليه اطلاعاتي برخي از افسران فراري ارتش   

 

شواهد و قرائن شروع جنگ ←

1.       نقض مكرر حريم هوايي، دريايي و زميني ايران قبل از جنگ {بيش از 624 تجاوز به حريم هوايي، دريايي و زميني ما صورت گرفت.}

·         سه ماهه اول  58←14 مورد

·         سه ماهه دوم  58←11 مورد

·         سه ماهه سوم 58←23 مورد

·         سه ماهه چهارم58←64 مورد

·         سه ماهه اول 59←104 مورد

·         سه ماهه دوم 59←410 مورد  

2.       لغو قرارداد 1975 الجزاير

3.       جابجايي يگان ها در نوار مرزي

4.       حفر كانال و ايجاد مواضع و سنگرها در طول نوار مرزي

5.       استقرار يگان هاي توپخانه در نزديكي مرزها

6.       احداث جاده هاي منتهي به نوار مرزي     

 

امريكا قصد داشت صدام را به عنوان ژاندارم در منطقه معرفي كند.

جلسه هفتم                     به نام خدا                       28/8/91

دزدي آمده و سنگي را به دريا انداخته و رفته.(حضرت امام)

حضرت امام از جنبه عمليات رواني صدام را كوچك و ملت ايران را بسيار بزرگ نشان داد.

راهبرد نظامي عراق در جنگ عليه ايران

1.      جنگ سريع يا پرشدت

2.      جنگ فرسايشي

 

تاكتيكهاي اجرايي براي جنگ پرشدت :

ü      بمباران مراكز حساس و فرودگاه ها(194 فروند هواپيما)

ü      تهاجم سراسري و تصرف شهرهاي مرزي

ü      تثبيت و تحكيم مراكز تصرف شده

ü      سرنگوني نظام

 

محورهاي تهاجم دشمن :   از سه مسير

v     محور جنوب (سپاه سوم)←  از سوسنگرد- حميديه

v     محور مياني  (سپاه دوم)← مهران

v     محور غرب (شمالي)(سپاه اول)←   

 

راهبرد نظامي ايران

1.      راهبرد فرسايشي

ü      تاكتيكهاي تاخيري (بني صدر)

ü      انعقاد قرارداد آتش بس

2.      راهبرد نبرد علوي(عاشورايي) 

 

شبيحخون غيور اصلي اولين عمليات ايران با نظر شمع خاني وزير دفاع سابق ايران .{علي شمع خاني فرمانده سپاه وقت آن دوران}

 

جلوه هايي از حماسه مقاومت و ايستادگي :

v     حمله هواپيماهاي ايراني به مواضع حساس عراق

v     شبيحخون غيور اصلي

v     مقاومت در خرمشهر به مدت 34 روز مقاومت كردند. با افزايش نيرويي صدام اين شهر را تصرف مي كنند.

 

ويژگي ريشه هاي وقوع جنگ (پايدارند،تغيير ناپذيرند،دراز مدت)

 12/9/91                                  به نام خدا                               جلسه هشتم

 

ويژگي هاي راهبرد نبرد علوي:

•         بر مبناي نظام دفاعي اسلام طرح ريزي شده است.

•         بر مبناي ارزش هاي والاي اسلامي بنا گرديده است كه     هيهات من الذله.

•         بر مبناي اطاعت پذيري و ولايت مداري .

•         بر مبناي تكليف گرايي

•         بر مبناي دفاع همه جانبه

•         بر مبناي فرهنگ ايثار و شهادت.

•         بر مبناي توكل به خداي متعال شروع و تداوم يافت.

 

هدف كلان راهبرد نبرد علوي كه امام ترسيم كرد چيست؟

o       جنگ ما جنگ با ابر قدرت هاي شرق و غرب نيست.جنگ ما جنگ مكتب ماست عليه تمام ظلم، جنگ ما جنگ اسلام است در مقابل تمام نابرابري هاي جهان ، جنگ ما جنگ عقيده است. جنگ انقلابي ، اعتقادي عليه دنياي زور و چپاول...

 

مراحل جنگ

1.        تهاجم سراسري ارتش بعث عراق

2.       انجام عمليات هاي محدود

3.      آزادسازي مناطق اشغالي

4.       تعقيب و تنبيه متجاوز

5.      پذيرش قطعنامه  

 

نتايج عمليات ثامن الائمه يا شكست حصر آبادان :

1.      آزاد شدن حدود 150كيلومتر مربع از خاك ميهن اسلامي

2.      شكسته شدن محاصره شهر آبادان

3.      آزاد شدن جاده اهواز_آبادان و ماهشهر، آبادان

4.      انهدام پل هاي دشمن بر روي كارون

5.      آزاد شدن نيروهاي خودي از قرار گرفتن در خطوط پدافندي طولاني  

 

پيامدهاي شكسته شدن محاصره آبادان :

 

1.     پيادمدهاي  داخلي :

ü      تقويت روحيه رزمندگان

ü      انسجام بيشتر وضعيت سياسي كشور و مردم پس از انجام اين عمليات

ü      وحدت نظر بيشتر مسئولين نظام و موضع گيري قاطعانه و به موقع در قبال مسائل خارجي

ü      با اعتقاد و اعتماد و باور به اينكه ما مي توانيم

 

2.    پيامدهاي خارجي :

ü      تشكيل شوراي همكاري خليج فارس و حمايت همه جانبه از عراق

ü      آشكار شدن ماهيت واقعي صدام و حذب بعث

ü      حمايت آشكار آمريكا در جنگ

 

 

حضرت امام 3 بار از كلمه بايد استفاده كرد:

1.    حصر آبادان هر چه زودتر بايد شكسته شود.

2. سوسنگرد بايد از محاصره دشمن خارج شود.

3.                      بحث شوش 

19/9/91                             به نام خدا                             جلسه نهم 

بعد از فتح خرمشهر سه راهكار پيش رو:

·         راهكار اول ←انجام مذاكره با عراق و حاميان او

·         راهكار دوم←ترك مخاصمه

·         راهكار سوم←رسيدن به يك صلح شرافتمندانه و تضمين شده   

 

شرايط صلح از نگاه بين المللي:

·         معرفي متجاوز

·         تعيين خسارات

·         تنبيه متجاوز

·         پرداخت غرامت

·         تضمين در عدم شروع مجدد جنگ

 

ايران براي دستيابي به صلح راهكار سوم را پذيرفت.

 

از سه منظر  راهكار سوم پذيرفته شد:

1.      از نگاه سياسي

2.      از نگاه نظامي

3.      اصل تعاقب(تعقيب كردن)

 

چه دلايلي باعث شد كه جنگ ادامه پيدا كند؟   بي كفايتي سازمان ملل

 

دلايل ورود به خاك عراق:

ü      بعد از فتح خرمشهر هيچ گونه صلحي از سوي عراق و يا حاميان آن مطرح نشد.

ü      بيش ار 2500 كيلومتر از خاك ايران در اشغال كشور عراق بود.

ü      بسياري از شهرهاي ما در تيررس دشمن قرار داشت.

ü      همه حاميان صدام و سازمان ملل بدون در نظر گرفتن حقوق حقه ايران خواهان بازگشت به مرزهاي بين المللي و آتش بس بودند.

ü     

قدرت پنهان نظام جمهوري اسلامي ايران :

نيروهاي مردمي سازماندهي شده

ايران بعد از عمليات بيت المقدس(فتح خرمشهر) در دور پيروزي قرار داشت ودادن فرصت مجدد به دشمن خيانتي بود كه مورد شماتت آيندگان قرار گرفت.

 

قدرت پنهان نظام جمهوري اسلامي ايران :

نيروهاي مردمي سازماندهي شده

جلسه دهم                            به نام خدا                              26/9/91 

 

عمليات رمضان   ← براي تصرف بصره ناكام ماند.

عمليات خيبر     ← براي تصرف بصره ناكام ماند.

عمليات پل خيبر  ← مهندسي ايران محك خورد.

عمليات بدر ←مهندسي ايران محك خورد.

 

اقدامات قدرت هاي جهاني پس از عمليات پيروزمندانه كربلاي 5:

ü     فشار به ايران براي قطع صدور نفت

ü     واگذاري تسليحات پيشرفته براي افزايش برد عملياتي نيروهاي صدام

ü     عدم اجازه به ايران براي مقابله به مثل با كمكهاي ناوهاي آمريكايي در خليج فارس

ü     گسترش جنگ شهرها

ü     اعمال شرايط سخت براي عدم فروش نفت

ü     تقويتي نظامي بيشتر صدام

ü   شكل گيري اتحادي نانوشته به سود صدام.  

 

براي جلسه بعد   ..........   

  

   پذيرش قطعنامه 598